De letter O brengt mij bij een bijzonder Picasa-onderwerp, namelijk Onderschriften - niet te verwarren met bestandsnamen, want daar moet je geen neponderschriften van maken in de trant van “Verjaardag-Piet” - dat is meestal erg onhandig (zie Naam wijzigen).

Als je wel eens geconfronteerd bent geweest met een paar schoenendozen vol foto's van je overleden ouders, dan weet je hoe jammer het is als ze er vrijwel niets achterop geschreven hebben - zelfs geen jaartal (daar hadden ze op hun “oude dag” toch alle tijd voor en zij wisten het meestal nog precies). Daardoor wordt een groot deel van zo’n verzameling waardeloos, vooral als het historische foto's zijn van familieleden die je zelf niet of nauwelijks hebt gekend.

Maar dat geldt natuurlijk ook voor je eigen verzameling. Als die altijd netjes is ingeplakt en van bijschriften is voorzien, dan is die tenminste toegankelijk voor je eigen kinderen – wat ze er ook mee doen. Maar hoe moet dat met je nieuwe digitale verzameling? Daarvan is waar­schijnlijk heel weinig meer ingeplakt en wat is daar dan nog de waarde van als er niets is bijgeschreven. Dat hoeft natuurlijk niet bij elke foto, maar wel onder de foto's die voor je nazaten belangrijk kunnen zijn, want cd-tjes met alleen bestanden zeggen vrijwel niets. En is het niet voor een ander, dan zijn incidentele onderschriften ook een steuntje voor je eigen geheugen.

Er is alvast één troost: in de Exif-gegevens van elke opname is de exacte datum vastgelegd, tenzij je camera niet goed was ingesteld en dat komt vermoedelijk heel vaak voor. Let daar dus voortaan op – het is belangrijk!

Opmerking: foutieve datums kun je nu eindelijk in Picasa 3.6 corrigeren via Extra > Datum en tijd aanpassen. Maar als je dat voor honderden foto's moet gaan doen, wordt je helemaal gek - nog afgezien van het probleem dat je de exacte datums en zeker de tijden meestal niet meer weet. Dus het is beter om dit probleem te voorkomen.

Die Exif-gegevens kun je in Picasa zien met de toetscombinatie Alt+Enter (Eigenschappen), maar natuurlijk ook gewoon in de Windows Verkenner en omdat die "embedded information" (ook wel “metadata” genoemd) in je fotobestanden is opgenomen, is die er over tientallen jaren nog tenzij die bestanden verloren gaan doordat je cd-schijfjes gaan “afbladderen”.

Maar er is meer mogelijk en dat zie je pas in het bewerkingsvenster van Picasa:

Onder de foto staat er in vage grijze letters Maak een titel en je kunt meteen een korte informatieve tekst intypen en afsluiten met de Enter-toets zoals hierboven is gedaan.

Deze tekst die je later nog kunt aanpassen (of kunt verwijderen via het prullenbakje dat rechts in diezelfde regel staat), wordt ook in het bestand als IPTC-gegevens opgeslagen. Deze "embedded information" kun je bijvoorbeeld ook in IrfanView zien:

      

Die tekst komt dus in het vakje Caption te staan, maar je ziet dat er nog veel meer invul­vakjes zijn. In Picasa kun je echter nog alleen trefwoorden (Keywords) toevoegen en die zie je dan ook terug in IrfanView zoals hierboven rechts, maar dat is ook voldoende want de overige velden zijn meer van belang voor beroeps-fotografen ivm auteursrechten etc.

Deze foto van het orgeltje is onderdeel van een kleine serie, gemaakt in het dorpje Clinge in de zuidoosthoek van Zeeuws Vlaanderen. In de onderschriften van die foto's komt het woord "Clinge" dus steeds terug, dus als ik dat woord in het zoekvenstertje van Picasa typ (rechtsboven), worden die foto's onmiddellijk gevonden, zoals hieronder is te zien: 

Normaal zijn die onderschriften in afdrukken die je via Picasa met je eigen printer kunt maken, niet zichtbaar. Maar met de nieuwe rand- en tekstopties in Picasa3 kan dat wel, zoals je hieronder kunt zien en dat is toch heel fraai (zie verder bij Afdrukken 2):

Onze vertrouwde fotoservices zijn denk ik nog niet zover dat ze deze onderschriften als optie kunnen aanbieden en ik denk ook niet (afgezien van een incidentele uitzondering) dat dit zo zinvol is. Als je dat persé wilt, moet je dat bestand maar zelf van zichtbare tekst voorzien alvorens je het aan die service toezendt (zie verder bij Afdrukken 1).

Als je zulke van onderschriften voorziene foto’s upload naar Picasaweb (meestal tbv familie en vrienden), zijn ze daar ook keurig onder die foto’s zichtbaar zoals hieronder:

Hier heten die onderschriften weer (voor de verandering) “bijschriften” en je ziet dat je ze zelfs op Picasaweb nog kunt bewerken of desnoods verwijderen. En rechts kun je zien dat in Picasa toegevoegde trefwoorden (die heten hier “tags”) ook zichtbaar zijn. De locatiemap heb ik in Picasaweb zelf toegevoegd, maar zelfs dat had ik al van te voren in Picasa kunnen doen via Geocoderen.

Opmerking: als je op Picasaweb om de één of andere reden Engelstalige onderschriften wilt, maar in Picasa zelf Nederlandstalige, zul je die onderschriften toch op Picasaweb moeten “verengelsen”. Er is (nog) geen automatische vertaaloptie in Picasaweb beschikbaar.

We zijn dus alweer een stapje verder en zo wordt je nog gratis Picasa-specialist. Alleen vrees ik dat maar weinig mensen met deze mogelijkheid bekend zijn en er vervolgens ook tijd in gaan steken om zulke onderschriften te typen, want als je dat nog voor duizenden foto’s moet gaan doen, is dat ook vreselijk veel werk (daar zie ik zelfs tegenop).

Maar als je het meteen doet zodra je nieuwe foto’s hebt toegevoegd en geordend, dan gaat dat als het ware in één moeite door. En tenslotte: niet elke foto hoeft een onderschrift te hebben - misschien maar 10%.

Opmerking: als je vaak dezelfde tekst nodig hebt (wat mij overigens tamelijk zinloos lijkt), kun je in een programma zoals Excel een tabel maken met standaard zinnetjes die je gewoon met kopiëren (Ctrl+C van Copy) en plakken (Ctrl+V van Velpon) in het bewerkings­venster kunt invoeren.