Foto's: Karakteristiek fotografie

Stilleven en statief

Bij een stilleven kun je rustig te werk gaan en telkens opnieuw zoeken naar de juiste compositie. Wat komt er allemaal kijken bij een mooie foto van een stilleven? Dit hoofdstuk van de cursus geeft u enkele tips voor het rangschikken van de objecten, het gebruik van het statief, macro en display.

Schilderkunst en fotograferen

Stillevens vinden, net als het grootste deel van de thematiek binnen de fotografie, hun oorsprong in de schilderkunst. Met de name de Hollandse meesters uit de Gouden Eeuw schilderden doeken met objecten als onderwerp. Sieraden, juwelen, wapens en keramiek moesten de welvaart van die periode uitdrukken, evenals uitheemse producten uit de koloniën. Later werden stillevens een vast onderdeel in het leerprogramma voor tekenaars en schilders. Het voordeel hiervan is dat je met een object uitgebreid de lichtinval en de compositie kan bestuderen.

Arrangeren

Natuurlijk kan je een perfecte compositie maken van een object dat je onveranderd laat in de staat waarin je het tegenkomt. Het komt er dan op aan met behulp van het juiste camerastandpunt, lens en het aanwezige licht de foto te maken die je in gedachten had.
Toch vormen de meeste stillevens een geplande compositie. Je kan daardoor precies het beeld vormen dat je wil in een studio of in een ruimte thuis die als studio dienst kan doen. Over de belichting heb je de totale controle.

Rangschikken

De beste compositie maak je eigenlijk op het gevoel, niettegenstaande de regels die er op dat terrein gelden. Onthoudt dat je, door te fotograferen, met een creatief proces bezig bent en daar geldt als voornaamste regel dat het gevoel van de maker tot uitdrukking komt.

Statief

Plaats de camera op een statief. Zo ben je alvast zeker van je opnamestandpunt en kan je ongestoord verder werken aan de opstelling van de objecten en het licht. In de handel zijn relatief goedkope statieven verkrijgbaar die voldoen aan je eisen. Kies een niet al te zware, want als je de smaak te pakken krijgt dan wil je het statief ook gemakkelijk mee kunnen nemen.

Macro en display

Door middel van sterke close-ups (macrofotografie) kan je letterlijk op je onderwerp kruipen wat in beeld verrassende resultaten kan opleveren. Nadeel is dat de scherptediepte zeer gering is, maar dat kan je ombuigen in een voordeel door van de onscherpe partijen een wezenlijk onderdeel van de compositie te maken.

Let er wel op dat een te groot onscherp vlak in de voorgrond storend werkt. Wil je dan toch aan een regel houden laat de onscherpe voorgrond zich tot de onscherpe achtergrond verhouden als 1:3.

Het voordeel van de digitale camera is zo langzamerhand bekend. Maar als er één richting in de fotografie is waarbij het gebruik van een display als controle-element van levensbelang is dan is het wel de objectfotografie. Je kan de compositie op het oog nog zo fraai hebben uitgedokterd: het moet op een tweedimensionaal vlak goed overkomen. En daar helpt de display je bij.

Belichting

Het licht dat je op het onderwerp laat schijnen bepaalt voor het grootste deel het welslagen van je compositie en dus ook van het eindresultaat: de foto. Breng er wat leven in door te spelen met hoofdlicht, eventueel bijlicht, reflectoren (dat kan een groot vel wit papier zijn of een wit paneel in isolatiemateriaal of karton) en schaduwen.

De achtergrond

Gebruik een zo neutraal mogelijke achtergrond bij het stilleven. Dat kan een doek zijn (liefst transparant), of een stevig groot vel papier dat je licht kan buigen zodat er een curve ontstaat. Hierdoor krijgt de lichtval een mooi en geleidelijk verloop. Belicht de achtergrond van bovenuit.

Productfotografie

Productfotografie is vaak ook niets anders dan het fotograferen van een stilleven. Moet u een serie producten fotograferen? Kijk dan bij de tips voor productfotografie op deze site.

Uw foto bewerken of een effect toepassen?

Bijna geen enkele foto komt volmaakt uit je camera en daarom zijn er meestal enkele kleine correcties nodig. Dat gaat prima met Picasa, de gratis fotomanager van Google waarmee je ook een uitgebreide verzameling uitstekend kunt beheren en ook veel praktische dingen kunt doen zoals een foto-cd of een webalbum voor familie maken. Dat wordt allemaal beschreven in de Picasa snelgids en nog veel uitgebreider in de Picasa handleiding op deze site.

Fotowedstrijd tips

Kijk ook eens bij de tips voor een fotowedstrijd op onze site! In de cursus natuurfotografie op deze site treft u ook informatie aan over het gebruik van een statief.