Algemeen
Overzicht Picasa 2

Voorbeschouwing
Picasa installeren
Is je scherm wel goed?

Alfabetische Picasagids
Collages
Corrigeren
E-mail
Exporteren
Filmpje
Helpcentrum
Importeren
Mappenbeheer
Naam wijzigen
RAW
Sorteren
Trefwoorden (en meer)
Verbergen of verwijderen
Zoeken
Zwart-wit

Nabeschouwing
Dia's en foto's scannen
Nu jij nog?
Toch maar Adobe?
Windows Fotogalerie
 

Oude dia’s en foto’s scannen

Let op: de informatie hieronder en in de linker kolom is bedoeld voor Picasa2. Voor actuele informatie over dit onderwerp zie Oude dia’s en foto’s scannen. Picasa is gratis foto software van Google waarmee u ook samen kunt werken met een diascanner. Er is ook een diascanner test op deze site beschikbaar. Inmiddels is ook Picasa 3.9 met Google+ integratie beschikbaar.

Dia's scannen

Als je veel dozen met dia’s en foto’s hebt, wordt het tijd om te beseffen dat je dit je nageslacht niet mag aandoen. Dat geldt ook wanneer die foto’s wel keurig zijn ingeplakt, want dan gaat het waarschijnlijk ook om een kast vol. En wat moeten die “kinders” daar dan mee, want niets kan zo maar weg en zoek dat dan maar eens uit?
Je kunt er dus meteen een project van maken om die verzameling selectief te gaan scannen en dan op cd of dvd te zetten. Dan kunnen ze later die albums en dozen rustig weg gooien als je daar zelf niet meer aan toe gekomen bent. 

Scanner kopen

Hoog tijd dus om een scanner te gaan kopen en eens na te gaan denken hoe je dit gaat aanpakken. Het is dan verstandig om in jaargangen te denken, dus om de foto’s van 1965 in een map met de naam 1965 op te slaan, enzovoort (zo zou je het trouwens ook moeten doen met je recente foto’s). En het lijkt mij zinvol om je per jaargang te beperken tot ongeveer 100 foto’s, want anders is het eind zoek. Dan word je vanzelf gedwongen om kritisch te selecteren. 

Er slingert waarschijnlijk ook nog een allegaartje van oude familiefoto’s rond. Die laten zich niet goed in jaargangen opdelen en het is verstandig om die stapel eerst maar eens te sorteren en de foto’s die nog te moeite waard zijn in min of meer chronologische volgorde op A4-fotobladen te plakken en van leesbare bijschriften te voorzien. 
Dit nieuwe historische album moet natuurlijk wel in de familie blijven, maar je kunt die bladen dan ook in zijn geheel scannen en op cd zetten, want dan hebben je broers en zussen er meteen al plezier van. Dus begin daar eerst maar eens aan om wat ervaring op te doen.

Diascanner

Tegenwoordig zijn printers vaak al voorzien van een scanner (de zogenaamde “all-in-one’s”). Dat lijkt handig, maar die scanners zijn nooit geschikt voor dia’s en negatieven. Daarvoor moet je een speciale filmscanner of een universele flatbed scanner kopen zoals de Canoscan 3000F.

Opmerking: controleer wel in de winkel of je diaraampjes goed in de houder passen, want raampjes met glas kunnen vrij dik zijn. 

Maar zelfs als je geen dia’s hebt, is zo’n platte doos toch handiger in gebruik dan de hoge all-in-one’s, vooral bij het scannen van de stugge Henzo-albums (die zijn een ramp). Dan kun je beter de negatieven scannen als je die nog hebt (het moeten dan wel kleinbeeldnegatieven zijn) en dat geldt natuurlijk ook als afdrukken beschadigd of lelijk of zoek zijn.

Opmerking: een paar jaar geleden heb ik mijn dia’s (meer dan 5000) gescand met een platte Epson 1260P en dat ging prima. Nu ben ik bezig met mijn albums (grote plakboeken) op een hoge HP All-in-one en daar ben ik niet zo tevreden over. Ik heb dus spijt dat ik mijn Epson heb verkocht, maar mijn HP is nog niet versleten, dus doe ik het er voorlopig maar mee. 

De fabrikanten hebben altijd de onbedwingbare neiging om allerlei overbodige programma's bij een scanner te leveren en het probleem is dat een onervaren gebruiker denkt dat die allemaal belangrijk zijn. Er is echter maar één klein stukje software van belang en dat is de zogenaamde TWAIN-driver en die zou bijna net zo simpel kunnen zijn als de Wizard Scanner en Camera van Windows die je hieronder ziet (dit is de zogenaamde WIA-driver):

scanner camera afbeelding apparaten foto

Maar HP maakt er een opgetuigde kerstboom van (daarom duurt het installeren van al die overbodige software minstens een kwartier): 

HP scannen afbeelding foto dia

Als je voor Afbeelding scannen kiest, verschijnt dit venster en wordt er vanzelf een proefscan (preview) gemaakt: 

foto afbeelding scannen software scanner HP

Dit is de feitelijke TWAIN-driver van HP, maar wel één met allerlei ingewikkelde instellingen. Want het enige waar het om gaat is dat je de foto globaal kunt inkaderen en dat je de juiste resolutie kunt kiezen. Later kun je immers die “ruwe scans” in een fotoprogramma zoals Picasa keurig bijwerken. 

Voor het kiezen van de juiste resolutie geldt de volgende vuistregel: neem 300 dpi (“dots per inch”) voor een standaard 10x15 foto, 400-600 dpi voor kleinere foto’s en 150-200 dpi voor de grotere (tot A4-formaat).
Voor dia’s of negatieven moet de hoogste technische resolutie worden gebruikt en die moet minimaal 1200 dpi zijn in beide richtingen. Fake-instellingen zoals 9600 dpi (geïnterpoleerde resoluties) leveren alleen maar gigantische bestanden op die kwalitatief niet beter zijn dan een 1200 of 2400 dpi bestand. Er mag ook geen overdreven verscherping worden toegepast, want dan worden de resultaten korrelig en lelijk. 

Scan alles alsof het om kleurenfoto’s gaat en sla deze op als jpg-bestanden van hoge kwaliteit (90%). Voor dia’s en negatieven heeft de scanner echter speciale voorzieningen en zul je ook speciale instellingen moeten kiezen. Oefen dus eerst om die instellingen te leren kennen voordat je aan het echte seriewerk begint. 

Opmerking: ik ben nog aan het uitzoeken waarom scans van zwart-witfoto's uit de zeventiger jaren vaak zo'n oncorrigeerbare overbelichte indruk maken. Dat komt vermoedelijk doordat de witmakers in dat fotopapier reageren op de uv-component in de lichtbron van de scanner. De eerste experimenten met filterfolie lijken hoopgevend. Zodra ik werkbare resultaten heb, zal ik die hier vermelden.

Het digitaliseren van de dia's

Waar het in het stadium van scannen om gaat is dat je heel efficiënt leert werken, want je moet er immers honderden of duizenden! Het doet er dan ook nog helemaal niet toe waar die gescande foto’s worden opgeslagen: dat mag nog in een tijdelijke map met tijdelijke bestandsnamen, bijvoorbeeld zo:

scannen foto dia scanner afbeelding

In principe kun je het TWAIN- of WIA-venster vanuit elk fotoprogramma oproepen en in Picasa gaat dit via Importeren – Appar(aat) kiezen:

foto fotoprogramma scanner afbeelding

De gescande foto kun je daarna direct naar een definitieve map overbrengen, bijvoorbeeld de map 1965. Je hoeft dan later alleen de bestandsnamen aan te passen, want “image0” is wel erg vaag – dat moet zoiets als 1965-24 worden.

Opmerking: Picasa nummert die foto’s vanzelf door, dus je krijgt image0, image0-1, image0-2 enzovoort. Dus daar heb je voorlopig geen zorg aan. 

Naast dia's en foto’s is het ook verstandig om per jaargang een paar karakteristieke documentjes te scannen zoals rouw- en trouwkaarten.

Corrigeren

Na het scannen van een serie moet je die foto met de gebruikelijke mogelijkheden van Picasa gaan corrigeren:

scanner foto diaserie afbeelding picasa

De standaard correcties zijn zoals altijd: rechtmaken, bijsnijden en eventueel wat licht invullen
Maar er zijn twee effecten die ook van belang kunnen zijn: een beetje scherper maken (indien nodig) en z/w. Doordat je de zwart-wit foto’s hebt gescand alsof het kleurenfoto’s zijn, komt de speciale tint van oude foto’s goed over. Bij historische foto’s is dat prima, maar bij foto’s uit de zestiger jaren kun je er misschien beter voor kiezen om ze toch met neutrale grijstinten weer te geven door in Picasa voor Z/W te kiezen. 

Zo kun je dus een hele jaargang afwerken en in Picasa in een goede volgorde zetten. Als je ook dia’s hebt gescand, kun je die tussen de zwart-wit foto’s voegen. Dat is heel bijzonder, want zo samen kon je ze vroeger nooit bekijken (dan blijkt ook dat Picasa een fantastisch programma is, want handmatig ordenen kan in bijna geen enkel ander programma).
Daarna kun je ze (als dat nog nodig is) in Picasa naar een definitieve map verplaatsen en gaan hernummeren, bijvoorbeeld in de stijl van 1965-1 (dat kan Picasa ook voor je doen). Hier zie je een gedeelte van zo’n oude jaargang:

corrigeren correctie scannen scanner foto dia afbeelding

Opmerking: met IrfanView heb ik een introdia toegevoegd. Dat bestand heb ik nummer 1965-0 gegeven.

Beschrijving van gescande dia's of foto's

Het is belangrijk om te beseffen dat niet alle foto’s vanzelfsprekend zijn, dus dat er onderschriften en eventueel trefwoorden nodig zijn. 
Dit punt brengt mij in verlegenheid omdat IrfanView en Picasa zich wel keurig aan de regels van de International Press & Telecommunication Committee (IPTC) houden, terwijl Microsoft zich daar niets van aan trekt en in Windows eigen mogelijkheden biedt om bestanden te beschrijven (in Vista is dat gelukkig al iets beter geregeld).
Maar omdat niemand kan beoordelen welk systeem over 20 jaar nog toegankelijk is, zit er dus niets anders op om beide systemen gebruiken en dat is dus extra werk.
In Picasa zou je bijvoorbeeld dit onderschrift en deze tref- of zoekwoorden kunnen invoeren:

picasa afbeelding dia foto scannen

In de bestandseigenschappen die je via de Windows Verkenner zichtbaar kunt maken zou je dan de volgende samenvatting in kunnen vullen:

 

eigenschappen afbeelding image bestand

Een voordeel van dit Windows-venstertje is dat er ook ruimte voor aanvullende opmerkingen is. Dat is in Picasa helaas (nog) niet mogelijk (in IrfanView kan dat via JPEG-comments). 
Je zult je dus moeten beperken tot noodzakelijke informatie, want deze extra klus moet nog wel te doen zijn. 

Back-up

Je kunt waarschijnlijk een stuk of 10 jaargangen op één cadeau-cd kwijt en op één cadeua-dvd misschien wel je hele leven. Maar voor je zover bent moet je toch in Picasa regelmatig een normale back-up maken om eventuele computerrampen te kunnen overleven. 
Die oude jaargangen zijn immers extra kostbaar omdat je er zoveel werk aan hebt gehad. Maar die zijn dan ook zeer de moeite waard en toch doet bijna niemand dit. 

Voor actuele informatie over Picasa3 zie Oude dia’s en foto’s scannen Kijk ook eens bij de diascanner test op deze site. Kijk ook eens bij het artikel over de voordelen van digitaliseren van foto's, films en dia's.

8 mm smalfilm naar DVD digitaliseren

Heeft u naast dia's en oude foto's ook oud filmmateriaal zoals 8 mm smalfilm wat u wilt digitaliseren? Kijk dan eens bij het artikel over het digitaliseren van smalfilm op deze site.

Digitaliseren van kunst en schilderijen 

Als je in het bezit bent van waardevolle voorwerpen zoals kunst, antiek, schilderijen of aquarellen, dan is het verstandig om deze objecten te digitaliseren. Wanneer er dan iets mee gebeurt of het kunstwerk wordt gestolen, dan heb je goed fotomateriaal van je waardevolle spullen. Lees alles over de mogelijkheden in het artikel over digitaliseren van kunst en schilderijen in de online cursus fotografie.





Meer over dit onderwerp

Formaat vergrotenFotoformaat vergroten voor posters met Picasa
Objectieven kiezenObjectieven: camera objectieven kiezen - gratis tips
CompactcameraCompactcamera of spiegelreflex camera kopen?