De geschiedenis van het quilten

Wat is een quilt?
Technisch gezien is een quilt een samenstel van twee lagen stof met een vulling ertussen. Deze drie lagen worden vervolgens aan elkaar genaaid, met de hand of met de naaimachine, het zogenaamde 'quilten'. Wanneer de bovenzijde bestaat uit een mozaïek van verschillende stukjes stof, dan spreekt men van een patchwork quilt. Tegenwoordig is de benaming ‘quilts' synoniem geworden voor allerlei vormen van lappendekens.

Het begin
De herkomst van het quilten ligt in Noord-Azië. De oudste quilt, gedateerd tussen 100 voor Chr. en 200 na Chr. is rond 1925 gevonden door een wetenschappelijke expeditie. Hij lag op de vloer van een graftombe in Noin-Ula, zuidwestelijk van het Baykalmeer (Siberië).

Volgens overlevering brachten de kruisvaarders gequilte kledingstukken terug naar Europa. Als voorbeeld hadden de hemden gediend, die de Arabieren uit het Nabije Oosten droegen, als bescherming tegen de ruwe harnassen en de kou.

De Europeanen gebruikten de quilttechniek bij het maken van dekens. Aanvankelijk waren deze dekens zeer eenvoudig, maar na verloop van jaren werden de quilts steeds rijker bewerkt. Over heel Europa vind je voorbeelden uit de quilt-geschiedenis. In de Levens Hall in Engeland ligt een lappendeken uit 1708 en in ons land is de oudst bekende quilt, een poppendeken uit 1680, te zien in het Utrechts Museum.

Amerika
De Nederlanders en Engelsen die zich een paar honderd jaar geleden in Amerika vestigden, namen de kennis van lapjeswerk en doorgestikte dekens naar hun nieuwe vaderland mee. Terwijl de technieken in Europa langzamerhand in vergetelheid raakten, beleefde het patchwork en quilten in Amerika een bloei en ontwikkelde het zich verder, zowel op het gebied van patronen als technieken.

In de Amerikaanse pionierstijd waren materialen als textiel zeer schaars. Overgebleven lapjes of nog bruikbare stukjes van afgedragen kledingstukken werden verzameld en hiermee maakten de vrouwen kleurrijke lappendekens.

foto: Cees Buys.

Gedurende de lange winteravonden werd de top genaaid. Vaak van oude kleren of restanten stof. Zo gauw de wegen in het voorjaar weer begaanbaar werden, gingen de kolonisten bij elkaar op bezoek. Aanleiding hiertoe was meestal een sociale gebeurtenis, een huwelijk of doopfeest. De genaaide tops werden dan meegenomen en werden tijdens zo'n logeerpartij door alle aanwezige vrouwen en meisjes verwerkt tot dekens.

Later werden er bij speciale gebeurtenissen bijeenkomsten georganiseerd, de quilting-bee. Men maakte dan een freedom-quilt, bij gelegenheid van de 21e verjaardag van een zoon; of een mourning-quilt, om een overleden familielid te gedenken; en ter gelegenheid van de verloving van een jong paartje werd een marriage-quilt gemaakt (de 13e quilt van de uitzet).

Door hun historische betekenis en symbolische waarde zijn de quilts altijd meer dan alleen decoratieve dekens geweest. Door zijn integratie in het leven vanaf de geboorte van de mens wordt de quilt van oudsher geassocieerd met warmte, bescherming en troost. Door het gebruik van stofjes uit de lappenmand kan de quilt een symbool van vernieuwing genoemd worden.

Amish People
Een bijzondere plaats in de geschiedenis van de quilts hebben de Amish People. Dit is een geloofsgroep, die in nederzettingen in 22 staten van Amerika en in Ontario in Canada woont. De oudste groep, The Old Order Amish, leeft in Lancaster county in de staat Pensylvania waar de eersten zich vestigden rond 1725. De Amish hebben hun wortels in de Mennonitische gemeenschap.

De Amish zijn vooral bekend doordat ze met paarden en koetsjes rijden in plaats van met auto’s, geen electriciteit gebruiken en doordat ze hun kinderen naar eigen, één-klassige scholen sturen. Na acht jaar school gaan de kinderen in het algemeen op de boerderij of in de eigen zaak werken totdat ze gaan trouwen.

Gedurende de 19e eeuw zijn de Amish begonnen met Patchwork en Quilten. Deze vorm van handvaardigheid werd niet alleen om praktische redenen gekozen (hergebruik van oude lapjes) maar ook omdat het een goede gelegenheid bood om sociale contacten te onderhouden. Heel vaak, voornamelijk in de zomer komen groepen vrouwen bijeen voor een "quilting bee", waarbij ze elkaar bezoeken, quilten en bijpraten nadat de huiselijke werkzaamheden zijn gedaan.

Echte Amish quilts worden gemaakt van puur katoen en er wordt gewerkt met effen kleuren. Deze quilts munten uit in nauwkeurige afwerking en kwaliteit. Tegenwoordig beoefenen de Amish het Patchwork en Quilten ook nog op een meer commerciële basis; in Lancaster County is een Cottage quilt industrie ontstaan en vele Amish vrouwen openen de deuren van hun huizen voor verkoop van quilts om zo het gezinsinkomen te ondersteunen.

Negentiende en twintigste eeuw
Toen gedurende de Industriële Revolutie geweven katoen goedkoper werd, waren Amerikaanse vrouwen in staat hun quilts te maken van speciaal gefabriceerde stoffen. Wat begon als een sociale activiteit, groeide uit tot een belangrijk middel voor de vrouwen om zich te organiseren. Ze hadden geen stemrecht maar door hun meningen op de quilts te naaien, brachten ze toch hun stem naar voren. Door specifieke patronen, kleurencombinaties, patroonnamen en teksten lieten ze hun mening duidelijk horen, wat betreft politieke verkiezingen, afschaffing van slavernij en drankbestrijding.
Door de quilts te verkopen verzekerden de vrouwen zich van financiële middelen voor hun sociale hervormingsbeweging en voor het liefdadigheidswerk. Nog steeds komen vrouwen bij elkaar en maken gezamenlijk quilts, die voor een goed doel verloot of verkocht worden.
De patchworktraditie beleefde een opleving in de dertiger jaren van de twintigste eeuw vanwege de crisistijd. Alle overbodige luxe werd losgelaten en deze zuinigheid duurde tot na de Tweede Wereldoorlog.

Herleving
In de late zestiger jaren kwam er nieuwe waardering voor de quilts, vanwege hun artistieke kwaliteiten en als deel van de Amerikaanse erfenis. De eerste belangrijke tentoonstelling van antieke quilts werd gehouden in het Whitney Museum in New York in 1971. Daarna was deze expositie te zien in Parijs en Amsterdam. Dit was het begin van de terugkeer van de techniek van patchwork en quilten naar Europa, maar nu als een typisch Amerikaanse volkskunst, die in vele landen uitgroeide tot een ware rage. Hierdoor ontstond weer een grote belangstelling voor het quiltgebeuren. Velen werden geïnspireerd en maken prachtige werkstukken.

foto: Cees Buys.

Kenmerkend voor traditionele quilts is de herhaling van geometrische vormen in vastgelegde patronen. Zomen en randen zijn keurig naar binnen geslagen en het stikwerk met de hand bestaat uit zo klein mogelijke steken. Veel quiltmakers van nu houden zich aan deze traditie, maar in de laatste 20-25 jaar is er ook een ‘nieuwe' quilt ontstaan, de zogenaamde ‘art quilt'. In plaats van het streven naar een mooie, technisch perfecte quilt wordt er veel meer aandacht besteed aan inhoud en persoonlijke expressie.
Quilten als een eigentijdse kunstvorm is een groeiend verschijnsel overal in de wereld en quilts nemen tegenwoordig een belangrijke plaats in, in particuliere verzamelingen en in museumcollecties.

Vandaag de dag is patchwork en quilten een hobby waarin je veel (creatieve) talenten kwijt kunt! Patronen ontwerpen en tekenen, kleuren en stoffen combineren, naaien en quilten met de hand of op de machine, een hobby of beroep waarin velen zich in kunnen uitleven, of het nu gaat om traditionele quilts of de zgn. “art quilts”.

Voor borduren, borduurpakketten, quilten, quiltpakketten, handwerken, workshops, cursussen, patchwork, handwerkstoffen, quiltstoffen, borduurstoffen, DMC-garen, Anchor-garen, borduurpakketten van der Hulst, van Mattie de Bruine en eigen borduurpakketten.