Deze handleiding gaat bijna helemaal over Picasa, de gratis foto-organizer van Google en daardoor kan gemakkelijk de indruk ontstaan dat ik met “blindheid ben geslagen” voor de vele andere fotoprogramma’s die toch ook wel goed zullen zijn - zeker als ze veel geld kosten.

Natuurlijk kan ik mij als computerleraar een dergelijke blindheid niet permitteren, maar men moet ook beseffen dat het volstrekt onmogelijk is om alles tot in alle uithoeken te kennen en eerlijk te kunnen beoordelen op voor- en nadelen. Bovendien kan een programma waarmee een vakfotograaf “wonderen” kan verrichten, voor gewone mensen veel te moeilijk zijn en dan denk ik met name aan de programma’s van Adobe en Corel.

Natuurlijk kunnen Adobe-programma’s niet slecht zijn, maar bekend en beroemd is nog niet hetzelfde als geliefd en gemakkelijk.

Bij ex-cursisten tref ik vaak de gratis Photoshop Album Starter Editie aan (een hele mond vol) die per ongeluk samen met de Adobe Reader op hun computer is terechtgekomen. 
En wat zie ik dan: een chaos. En wat hoor ik dan: dat ze er geen raad mee weten en er dus niets mee doen:

Nu zegt dit weinig, want senioren kunnen zelden goed met hun computer overweg, laat staan met zoiets inge-wikkelds als een flinke hoeveelheid foto’s verspreid over een flink aantal mappen. En bovendien interesseert het hun vaak niet echt, want ze hebben toch al afdrukjes laten maken en dan gaan ze echt niet op hun computer naar die foto’s zitten kijken.

Maar bij anderen is het vaak nog een grotere puinhoop, dus het niet alleen een kwestie van ouderdom. Hoe komt zoiets, want dit Adobe-programma maakt op het eerste gezicht best een eenvoudige en gebruiksvriendelijke indruk en lijkt veel op de organizer van een oude versie van Photoshop Elements?

De eerste boosdoener bij Adobe-programma’s is altijd de automatisch meegeïnstalleerde fotodownloader die in het systeemvakje staat te loeren of er iets wordt aangesloten dat op een camera lijkt.

En de tweede boosdoener is de gebruiker zelf die denkt dat het dan vanzelf wel goed zal gaan en dus meteen op OK klikt.

Wat er dan gebeurd, legt de kiem voor de onwerkbare chaos die ik bij iedereen zie. Bij het installeren van het programma is er een map met de naam “Adobe" gemaakt in de map Mijn afbeeldingen (in Windows Vista heet die map gewoon Afbeeldingen). En die map heeft bovendien verschillende submappen, waaronder een map “Foto’s digitale camera”.

Welnu: in die map wordt door de downloader telkens een nieuwe submap gemaakt met datum en tijdstip als naam, dus bijvoorbeeld 2008-01-18 en daarin komen dan bijvoorbeeld 20 nieuwe foto’s terecht die vervolgens direct in het hoofdvenster verschijnen als miniaturen. En vervolgens doet men er dan vrijwel niets meer mee omdat men denkt dat dit alles is.

Dit is een principiële ontwerpfout die ik zo vaak zie, want daardoor ontstaan er op den duur veel te veel mappen met zinloze namen die bovendien te diep verscholen liggen.
Als de gebruiker via de knop Bladeren geen eigen map kiest, dan moet er automatisch één jaarmap worden gemaakt in de map Mijn afbeeldingen die gaandeweg steeds wordt aangevuld met nieuwe foto’s totdat dat jaar voorbij is. Simpel en logisch, maar kennelijk komt geen enkele fabrikant op die gedachte.

De gebruiker kan dan van groepen foto’s in zo’n jaarmap verzamelingen (albums) maken om bepaalde gebeurtenissen zoals een familiefeest apart van de rest te kunnen bekijken en eventueel tags (trefwoorden) toepassen om bepaalde foto’s gemakkelijker terug te kunnen vinden. Pas dan maak je gebruik van de archiveringsmogelijkheden van dit eenvoudige programma en blijft je computer toch overzichtelijk.

Maar wie doet dit? - ik zie het zelden!

Adobe kan het natuurlijk niet helpen dat velen de aangeboden mogelijkheden niet of nauwelijks benutten, maar Adobe kan het wel helpen als ze op veel belangrijke punten steken laten vallen, zoals veel te gebrekkige correctiemogelijkheden, het veroorzaken van dubbele bestanden en het ontbreken van een back-up faciliteit.

Daardoor wint Picasa het op alle punten, tenzij je die Starter alleen hebt gebruikt als aanloopje naar Photoshop Elements en dan zie je (nadat je 95 euro hebt neergeteld) tot je grote schrik het vreselijk sombere venster van versie 6 (ik heb niet kunnen vinden of de frissere “klassieke look” zoals hierboven ook nog mogelijk is):

Opmerking: inmiddels is versie 7 al beschikbaar, maar die heb ik nog niet getest.

Het is een loei van een programma dat zeer traag installeert en ook zeer traag start, maar dan heb je wel waar voor je geld, mits je een grote doorzetter bent die zich een weg weet te banen door een onoverzichtelijke woud aan mogelijkheden. Want naast de al uitgebreide organizer (een "Starter in het kwadraat"), heb je 3 editors met tientallen plug-ins (die je kunt uitbreiden) en een groot aantal projecten onder Creëer en Deel.

Dit is allemaal zo onoverzichtelijk dat het zeker ongeschikt is voor de doorsnee-(senior)cursist, die waar-schijnlijk ook weinig behoefte zal hebben aan onderstaand gedoe (en dit is nog maar een simpel voorbeeld):

Maar ik raak er zelfs als ervaren ouwe rot gestoord van dat in die organizer de basale correcties ontbreken die je meteen na het downloaden nodig hebt. Je moet dan voor een kleine scheefstandcorrectie naar één van die editors (welke?) die supertraag start en dan tref je een manier aan die het qua gebruiksgemak in de verste verte niet haalt bij Picasa en bovendien ook niet bij elke foto bruikbaar is.

En natuurlijk scheept dit programma mij ook weer op met dubbele bestanden die ik allemaal in een back-up mee moet sjouwen. Leren ze het nu nooit?

Wat moet je nu met zoiets? Maar eens kijken of concurrent Corel het met Paintshop voor iets minder geld toch iets beter doet (in ieder geval kun je daarin het nageaapte sombere grijs wel uitschakelen)?
Ik denk het niet, want dit programma is ook een ingewikkelde en overvolle kerstboom, zoals je hieronder meteen kunt zien:

Maar Paintshop is toch meer een klassieke fotobewerker zonder veel poespas en daardoor eigenlijk een zeer veelzijdige aanvulling op Picasa, niet alleen voor allerlei superartistieke “grappen&grollen” maar soms ook voor speciale correcties die helaas in Picasa ontbreken zoals correctie van lens- en/of perspectivische vertekening (in het bovenstaande voorbeeld zijn beide correcties met succes toegepast). Dat kan in Adobe Photoshop Elements ook wel - alleen minder handig.

Helaas bezorgt de downloader van Corel je (als je even niet oplet) ook een heleboel ongewenste mappen en zelfs omgenummerde foto’s. Maar bij versie 12 kom je daarna wel meteen terecht in een “snellaboratorium” dat zeker niet onderdoet voor Picasa.

De organisatorische behulpzaamheid is echter erg zwak en dat gebrek probeert Corel te compenseren met Media-One (voorheen Snapfire), maar dat vind ik geen echt goede oplossing.

Voor de meeste mensen dus ook veel te ingewikkeld – die zijn waarschijnlijk beter en goedkoper uit met de wat speelsere Digital Imaging Suite van Microsoft (voorheen Picture-It!), maar die is niet meer te koop.
Intussen is Microsoft wel met de Windows Fotogalerie gekomen, maar dat is een tamelijk beperkte oplossing (zie Vista Fotogalerie).

Als ik mijn waardering voor de verschillende aspecten van de genoemde programma’s op een grove schaal van 1-5 zet, kom ik tot het volgende lijstje: 

Picasa blijft dus een onovertroffen organizer en prima corrector die de Adobe Starter, maar ook Corel MediaOne en de Windows Fotogalerie en anderen ver overtreft. Als je met Picasa al niet in staat bent om je verzameling netjes en overzichtelijk te organiseren, dan ben je daar met geen enkel programma toe in staat.

Maar bij Picasa moet je wel zelf nadenken waar je de nieuwe foto’s laat en dat kun je dus meteen verstandig aanpakken (zie Nu jij nog?).

De beste benadering is dus: gebruik Picasa als je hoofdprogramma voor organisatie en alle andere praktische zaken en naar behoefte één of meer andere programma’s voor speciale klussen, zoals perspectiefcorrectie of superartistieke fotobewerkingen met Paintshop.
En vaak kun je ook prima volstaan met eenvoudige gratis programma’s zoals IrfanView of PhotoFiltre of Shift-N.

Het testen van deze programma’s heeft mij veel tijd gekost en weinig plezier opgeleverd en dat is een veeg teken, want in een goed programma is het heerlijk werken. Jij kunt dit natuurlijk ook allemaal gaan testen, want in de gele boekjes van ComputerIdee krijg je er een cd met een proefversie bij, zodat je die honderden megabytes niet hoeft te downladen. Bovendien heb je die boekjes er hard bij nodig, anders verdrink je meteen.