Algemeen
Picasa handleiding
Intro Picasa
Picasa installeren
Picasa 3.9 NL Google+
Picasa 3 downloaden
Functionele gids
Werkvolgorde in Picasa
Is je scherm wel goed?
Is vierkant wel vierkant?

Alfabetische gids
Afdrukken 1 (bestellen)
Afdrukken 2 (printen)
Albums
Back-up
Bestanden en meer
Blogger
Bijsnijden
Cadeau-cd
Collage maken
Corrigeren
Delen foto
Diavoorstelling
DPI uitleg
Effecten
E-mail 1 (bijlagen)
E-mail 2 (in-line)
Exporteren
Film
Formaat vergroten
Formaat verkleinen
Geocoderen
Help
Histogram
Importeren
JPEG
Kleurtemperatuur
Labels (tags)
Locaties
Mappenbeheer
Mapweergave
Naamlabels
Naam wijzigen
Onderschriften
Opslaan
Opties
Personen
Posters printen
RAW
Recht maken
Retoucheren
Rode ogen
Samenwerken
Screensaver en meer
Sneltoetsen
Sorteren
Tekst toevoegen
Trefwoorden en tijdslijn
Undo (ongedaan maken)
Uploaden
Verplaatsen en meer
Verbergen of verwijderen
Webalbums
Webpagina
Weergave
Zoeken en meer
Zwart-wit

Bijlagen
Dia's en foto's scannen
Fotoboek of fotoalbum
Goed delen
Nu jij nog?
Perspectiefcorrectie
Simpeler kan niet
Windows Fotogalerie
Photology ook niet

Picasa 4
Picasa 4 downloaden
filmpje-filmmaker
Google Photo
Picasa nederlands
Picasaweb Picasa 4

Picasa archief
Picnik via Picasa
Afscheidsinterview
Apple toch beter?
Picasa 3.6 NL
Picasa 3.8 NL Picnik
Picasa 3 boeken
Armoedige nullen
Toch maar Adobe?
Quality (kwaliteit)
 

Armoedige "nullen en enen"

Auteur: Rinus Alewijnse, Middelburg 2008

Michiel Hegener gaf in de NRC-Cultuur van 9 maart 2007 een boeiende beschouwing over de teloorgang van het "schilderachtige" in de fotografie door de opkomst van de digitale camera.

Opmerking: digitale foto’s bestaan net als andere computerbestanden uit eindeloze reeksen, schijnbaar betekenis-loze "nullen en enen” (bits) - bij kleurenfoto’s in 3 groepjes van 8 per beeldpunt (“pixel”) – vandaar de titel van zijn stukje.

Maar hij bedoelt eigenlijk dat bij de overgang van de ambachtelijke zwart-wit fotografie van vroeger naar de automatische kleurenfotografie van nu zoveel scheppende kwaliteit verloren is gegaan, dat je met recht van “armoede” kunt spreken. Maar is dat eigenlijk wel waar?

Als voorbeeld noemt hij twee beroemde fotografen uit die ambachtelijke tijd: de Amerikaan Ansel Adams (1902-1984) en de Fransman Henry Cartier-Bresson (1908-2004) van wie er onlangs in Amsterdam nog een boeiende overzichtstentoonstelling was.

Een grotere tegenstelling is al niet denkbaar: Adams werkte altijd met een grootbeeldcamera of statief en maakte prachtige verstilde landschapsfoto’s. Hij was dus minstens een kwartier bezig om zijn camera op te stellen en moest daarna misschien nog uren op de juiste lichtval wachten. Dan maakte hij bijvoorbeeld dit:

picasa3 handleiding fotografie 1 (Ansel Adams)

Bresson werkte echter met een kleinbeeldcamera (natuurlijk een Leica) en legde met een nauwkeurige nonchalance mensen in stad en land vast - zelden geposeerd, maar gewoon op het juiste moment en bij toeval bij de juiste lichtval. Hij maakte bijvoorbeeld dit: 

picasa3 handleiding fotografie 2 (Henri Cartier-Bresson)

Zwart-wit

Beiden zullen in hun doka het definitieve beeld hebben gecomponeerd dat hun bij de opname al voor ogen stond: uitsnede, papiergradatie, belichting en eventuele bijzondere ingrepen. En beiden hadden het voordeel dat kleur nog geen dominante rol speelde, want “zwart-wit” zorgde al voor een abstractie van de werkelijkheid en bij het juiste licht kregen die foto’s dan vanzelf een schilderachtige sfeer. Weliswaar is het dan nog altijd een kunst om een topfoto te maken, maar je hebt al wel veel mee.

Maar hoe dan ook: elke foto was een lange weg die slechts door enkelen werd bewandeld, alleen al vanwege de kosten en de technische complexiteit. Aan het beginpunt van die weg stond altijd het zien van het uiteindelijk beeld nog voordat de camera ter hand was genomen. En dat geldt eigenlijk nog steeds voor een goede fotograaf - ook met een digitale camera.

Als gevorderde amateur heb ik die weg ook vaak bewandeld toen ik in 1965 met fotograferen begon en al snel een eenvoudige doka had. Ik verdiepte mij grondig in de techniek en experimenteerde met materialen en processen, bouwde meetapparatuur voor mijn vergroter en deed allerlei tests met het zonesysteem van Adams en schreef daar zelfs artikelen over.

Naast een eigentijdse Nikon spiegelreflexcamera bezat ik ook een oude Topcon-kopie van de beroemde 4x4 Rolleiflex waarmee ik zuinig moest fotograferen want er gingen maar 12 opnamen op zo'n ouderwets rolfilmpje. Maar nog steeds tonen die foto's een bijzondere ambachtelijke en schilderachtige sfeer, veel meer dan mijn Nikon-foto’s – hoe mooi die op zich ook konden zijn. Dat lag deels aan het vierkante beeldkader en waarschijnlijk ook aan de superieure eenvoud van de Tessar-achtige lens en zeker aan de kwaliteit van Kodak Verichrome film en papier.

Die tijd is voorgoed voorbij, maar zie toch nog bijna elke week terug in de foto’s die Ruden Riemens in de PZC plaatst, zoals deze met de titel “Lichtschip”:

picasa3 handleiding fotografie 3 (Ruden Riemens)

Maar nog extremer en helemaal in de stijl van Adams was het werken met een stokoude balgcamera met 9x12 platen (Ilford FP4 vlakfilm).
In 1978 stond ik daarmee in de gotische kathedraal van Amiens en maakte na een kwartier instellen deze prachtige opname die de immense hoogte van die kerk bijna voelbaar maakt:

picasa3 handleiding fotografie 4 (Rinus Alewijnse 9X12)

Helaas was het door een verhuizing in 1995 gedaan met mijn doka en toen heb ik ook maar mijn loodzware Nikon-uitrusting van de hand gedaan. Daar kwam een compactere Olympus spiegelreflex voor in de plaats en dat was een fijne camera waarmee ik menig kleurenrolletje volgeschoten heb. 
Maar toch ging dat al de kant op van de huidige digitale kiekjes, want het afdrukken ging buiten mij om en het enige wat ik daarna nog kon doen is verscheuren van de mislukte foto's en bijsnijden van de rest met mijn stokoude papiersnijder (zie Bijsnijden).

De schilderachtige 4x4 stond toen al in mijn museumpje omdat er geen filmpjes meer voor te krijgen waren en zo ook de 9x12 omdat ik geen doka meer had om die platen te kunnen ontwikkelen en contactafdrukken te maken die ik dan daarna kon scannen en vergroten.

Digitale camera

Ik ben het dus wel met Hegener eens dat kleurenfotografie gemakkelijk leidt tot oppervlakkig-realistische foto's (we noemen dat “kiekjes”). Maar dat is eigenlijk niet de schuld van de digitale camera, want die heeft voor mij juist de doka weer doen herleven - maar nu via mijn computerscherm en dat is heel wat comfortabeler dan het tijdrovende gepiel in het geel­groene duister, maar misschien wel wat minder “romantisch”.

Daarbij gaat het helemaal niet om ingewikkelde trucs (“photoshoppen”), maar om de eenvoudige handelingen die je vroeger ook in de doka deed: het beeld inkaderen (recht zetten en bijsnijden), iets meer of iets minder contrast papier kiezen, iets korter of iets langer belichten en soms een “trucje-speciaal”. Dus eigenlijk gewoon wat Adams en Bresson ook deden of door hun laboranten lieten doen.

Het is toch vaak een kwestie van op het juiste moment op de juiste plaats zijn en dan kun je met een digitale camera ook dit schilderachtige plaatje maken en dat hoefde daarna nauwelijks gecorrigeerd te worden: 

picasa3 handleiding fotografie 5 (Rinus Alewijnse 2007)

Afdrukken?

De digitale camera heeft mij ook verlost van de last van honderden afdrukken, want op mijn scherm zijn die foto’s groter en mooier. Je maakt ze toch in de eerste plaats omdat je er zelf plezier in hebt en dat ze soms ook leuk voor anderen zijn, is dan meegenomen. Voor hen bestel ik dan toch wat afdrukjes via een goede printservice.

Natuurlijk kun je met zo’n camera ook de armoedige “nullen en enen” maken die Hegener bedoelde, maar gelukkig geldt nog steeds: “vakmanschap is meesterschap"
Dus een goede fotograaf blijft toch een zeldzaamheid - zelfs met zo’n ogenschijnlijk gemakkelijke digitale camera waar veel meer knopjes op zitten dan vroeger. En dat geldt ook voor het werken met een duur programma zoals Photoshop dat vooral is gemaakt voor de behoeften van de vakmensen die van hun werk moeten leven!”

Amateurkwaliteit?

Goede amateurs hebben natuurlijk ook oog voor kwaliteit. Maar die kunnen gelukkig uit de voeten met een minder dure camera en een gratis programma zoals Picasa.
Als je daarmee je fotoarchief het aanzien waard kunt maken, mag je al dik tevreden zijn. Want het is geen enkele kunst om daar een grote chaos van te maken. Mijn Picasa-stukjes op deze website gaan er vooral over hoe je dat gebruikelijke probleem kunt voorkomen. 

Opmerking 1: via Google en Wikipedia kun je veel informatie over beroemde fotografen vinden en de getoonde foto’s van Adams en Bresson heb ik maar vrijmoedig aan die sites ontleend. De foto van Ruden Riemens heb ik vrijmoedig gescand van de PZC van zaterdag 14 maart 2009.

Opmerking 2: met het uitbrengen van Picasa3 heeft Google voor de fotoliefhebber een nog beter hulpmiddel beschikbaar gesteld, vooral door nog sterkere integratie met Picasaweb waardoor je je foto’s veel gemakkelijk dan via e-mail kunt delen met andere liefhebbers.

Opmerking 3: de uitbreiding met gezichtsherkenning in Picasa 3.6 heeft natuurlijk niets met verbetering van de kwaliteit van je foto’s te maken, maar kan wel een aantrekkelijk (maar ook bewerkelijk) hulpmiddel zijn om een gigantische verzameling beter toegankelijk te maken.

Opmerking 4: de in Picasa 3.8 toegevoegde koppeling naar de on-line fotobewerker Picnik zal van weinig betekenis zijn voor de verbetering van de kwaliteit van je foto’s, maar biedt wel een scala aan “grappen en grollen” en dat vindt men vaak belangrijker dan kwaliteit.

Auteur: Rinus Alewijnse

Foto op canvas: waarop let je?

Heb je een passie voor natuurfotografie? Heb je al veel mooie foto’s gemaakt? Dan is het een leuk idee om je mooiste werk op canvas te zetten als wanddecoratie. Jouw foto’s hebben voor jou een speciale waarde. Of misschien kun je iemand anders blij maken door een foto op canvas cadeau te doen. In dit artikel krijg je een aantal tips voor een foto op canvas.

Deze pagina als pdf-bestand Open deze tekst als PDF






Meer over dit onderwerp

Posters printenPosters maken en online foto poster printen via Picasa 4
StatiefStatief - welke soorten zijn er?
Zonnekap voor cameraZonnekap voor de camera