Zwart-wit in Picasa
Let op: de informatie hieronder en in de linker kolom is bedoeld voor Picasa2.
Voor actuele informatie over dit onderwerp zie Zwart-wit in Picasa
Het is mooi om deze alfabetische serie over allerlei Picasa-onderwerpen te besluiten met Zwart-wit, want merkwaardig genoeg is er door de digitale fotografie weer belangstelling gekomen voor zwart-wit. Op Flickr zijn daarvan prachtige voorbeelden te zien: www.flickr.com/groups/bwphotoaward.
Opmerking: de uitdrukking “zwart-wit” is niet correct, want men bedoelt dan toch meestal foto’s die een scala aan grijstinten bevatten.
En nu ik zelf met mijn oude zwart-wit foto’s bezig ben, valt het me op hoe sfeervol die foto’s vaak zijn. Daardoor mis je de kleuren niet, terwijl die er toen toch ook al waren, want dat zie ik aan mijn eerste kleurendia’s uit 1967. Maar dat zijn gewoon een ander soort foto’s – je zou bijna kunnen zeggen: “minder artistiek” of “meer realistisch”.
Het is nu andersom: je maakt kleurenfoto's en soms denk je: misschien is deze wel mooier in zwart-wit. En dat is dan in je fotoprogramma en zeker in Picasa een kwestie van een paar klikken.
Als voorbeeld neem ik deze foto van een bekend plekje in Vlissingen. Op zich niets bijzonders, maar toch aardig omdat alles zo bewust schots en scheef staat en omdat er een mooie wolkenpartij boven hangt:

In Picasa heb je een hele serie mooie effecten beschikbaar, waarvan sommige met eindeloos veel instelmogelijkheden. Hieronder zie je de keuzemogelijkheden en ik beperk mij nu tot de zwart-wit effecten:

De keuze voor effect Z/W ligt uiteraard voor de hand en dat geeft het onderstaande resultaat:

Best aardig, maar een beetje flets (je krijgt hetzelfde resultaat als je de Verzadiging op nul stelt).
Dat wordt al een stuk beter als je effect Gefilterd Z/W neemt, want dan kun je het nabootsen wat je vroeger kreeg als je bijvoorbeeld een roodfilter op je lens schroefde. Vooral de blauwe lucht werd dan donkerder waardoor er een dramatisch effect kon ontstaan:

Dit is al interessanter, maar in Photoshop (en waarschijnlijk ook in Photoshop Elements) kun je gaan werken met "kanalen en lagen" en nog extremere effecten realiseren. Michael Freeman heeft daar bij uitgever Librero een prachtig boek over gepubliceerd.
Maar Photoshop is veel te duur en voor een doorsnee fotoliefhebber veel te ingewikkeld - zeker voor een zo’n incidenteel 'grapje'.
Je kunt natuurlijk ook even proberen of Sepia een aardig resultaat oplevert:

Ik vind dit niet geslaagd en ik vermoed dat deze antieke kleuring nog maar voor enkele onderwerpen bruikbaar is. Het wordt toch al gauw wat oubollig.
Een betere mogelijkheid is effect Tint, want dan kun je kiezen uit een spectrum van kleuren en nog iets van de oorspronkelijke kleuren laten doorschemeren zoals hieronder is gedaan:

Dit geeft een heel mysterieus resultaat dat tussen zwart-wit en kleur ligt en soms heel smaakvol kan zijn.
Een ander grappig effect dat wel eens van pas kan komen is Focus Z/W waarbij alles binnen een min of meer vaag begrensde cirkel nog in kleur is en alles daarbuiten zwart-wit, dus zoals hieronder:

Licht en schaduw
Maar er gaat toch niets boven het echte spel van licht en schaduw dat vroeger ook de kracht van de zwart-wit fotografie was, zoals bijvoorbeeld in deze foto:

Die maak je niet alledag (zelfs in kleur is hij prachtig, maar de zwart-wit versie wint het toch – zeker in dit steenrode passe-partout). Eigenlijk weet je al uit 40-jaar ervaring dat zo’n onderwerp zich daar prima voor leent.
Hoewel je in Picasa alle ingrepen ongedaan kunt maken, doe je er toch verstandig aan om de foto waarmee je wilt gaan experimenteren eerst te exporteren en er dan een paar kopiebestanden te maken. Dan hou je die experimenten buiten je normale archief en kun je de verschillende resultaten goed met elkaar vergelijken. De beste resultaten kun je dan verplaatsen naar de map Picasa-bewerkingen zodat de geëxporteerde map met de minder goede resultaten weer weg kan.
Opmerking: de map Picasa-bewerkingen wordt automatisch gemaakt als je in Picasa één van je foto's als bureaubladafbeelding kiest. Picasa snijdt die foto dan keurig bij zodat hij goed op je scherm past en maakt er een bmp-bestand in die map van. Maar je mag die map ook best voor eigen experimenten gebruiken – alleen komen die dan niet vanzelf op je bureaublad terecht.
Voor actuele informatie over Picasa3 zie Zwart-wit in Picasa
Einde van alfabetische serie over Picasa met de Z van Zwart-Wit.
Zwart wit
Lees meer over zwart wit fotografie in de online fotografie cursus.