Cursus fotografie
Cursus fotografie
Belichting
Flitser
Afdrukken foto
Fotobewerking
Foto pimpen en effecten
Foto opslag
Fotowedstrijd 10 tips
Fotografie voor kinderen
Landschap fotograferen
Stilleven en statief
Fotograaf
Digitale foto's
Opleiding fotograaf

Specialisaties
Kinderfotografie
Macrofotografie
Portretfotografie
Urban fotografie
Vogelfotografie
Straatfotografie
Productfotografie

Foto tips
Fotografie tips
Baby foto tips
Scherpe foto's
Groepsfoto maken
Ritme en regelmaat
Beeldvullend - uitsnede
Kleurrijke foto's
Foto vanuit vliegtuig
Vogels fotograferen
Vakantiefoto tips
Fototips zonsondergang
Detailfoto
Fotoshoot tips
Gratis e-book productfotografie
Insecten fotograferen

Bruidsfotografie
Bruidsfotograaf tips
Bruiloft tips
Bruidsreportage tips
Trouwauto huren

Materiaal
Camera lenzen
Filter op camera
Fotostudio apparatuur
Digiscopie en verrekijker
Externe flitser
Fotoprinters vergelijken

Software
Beheer van foto's
iPad app fotografie
Digitaal fotoalbum
Fotoprogramma vergelijken
Zwartwit met Photoshop

Fotografie artikelen
Fotografie overzicht
Sneeuw foto tips
Macro - spiegelreflex
Dynamische compositie
Tegenlicht tips
Evalueren van foto's
Tips fotowedstrijd
Highkey en lowkey
Dieptewerking
Het oog van de fotograaf
World Press Photo
Achtergrond productfoto's
Histogram informatie
Stilleven fotograferen

Foto producten
Foto op linnen / canvas
Fotoverzameling en fotoalbum
Fotoboek op fotopapier
Fotoboeken test

Verdieping
Kleur en kleurenleer

Foto tijdschriften
Foto tijdschriften
Zoom
Photo Digitaal
P/f Professionele Fotografie
Fotomagazine
Focus
Digifotopro
Chip Foto Video
Camera Magazine
Fotaal

Verder kijken
Foto's van cactussen
Foto forum
Fotograaf gezocht
Handboek digitale fotografie
Links over fotografie

Contact
Colofon
Artikel schrijven
Link aanvragen
 
 Histogram van foto
Door in het fletse origineel de niveaus aan te passen wordt het histogram over de volle breedte ‘uitgesmeerd’.
 histogram foto camera
Uit het histogram is af te leiden dat de lichte delen nog wel wat details bevatten, maar de donkere stukken ‘dichtgeslibt’ zijn.
 
 licht histogram pixels
Het driehoekje licht boven de gevel zorgt voor een smalle, afgeknotte piek, uiterst rechts. Dat wil zeggen: veel witte pixels, zonder detail.
 
 histogram huis foto
Een niet gelijkmatig histogram impliceert niet altijd een slecht belichte foto. Hier zorgt de spierwitte muur terecht voor een smalle, hoge piek.
 

Histogram informatie

Het histogram van een foto

Histogram geeft veel informatie over de samenstelling van een foto

Het jureren van de fotowedstrijd wordt een lastige klus. De stroom prachtige plaatjes is enorm. Toch vallen sommige foto's direct af. Het onderwerp is goed gekozen, maar door slechte belichting is de foto flets, overbelicht of juist te donker. Enige kennis van het histogram kan dit verhelpen. Het geeft informatie over of een foto te verbeteren is en hoe. Het kan het verschil mHaken tussen winnen en een aanmoedigingsprijs.

De foto-amateur die wat met zijn digitale spiegelreflex camera speelt komt het vast en zeker tegen; het rare bergjes-diagram. Bij elke foto is het weer anders en er lijkt maar weinig logica achter te zitten. In de afspeelmodus is het vaak op te roepen door -enkele malen- op een "Display"- of "Info"-toets te drukken. Camera's die continu een histogram weergeven van wat de beeldsensor waarneemt zijn in zwang. Steeds meer fotografen ontdekken dit hulpmiddel voor een correct belicht eindresultaat.

Kolommetjes

Een histogram bestaat uit een lange rij van 256 smalle kolommetjes. Elk kolommetje geeft aan hoeveel beeldpuntjes met een bepaalde helderheid de betreffende foto bevat. De horizontale as geeft die helderheid of toon weer; uiterst links is de helderheid nul (zwart) en het meest rechtse kolommetje representeert een maximale helderheid (wit). Is de foto mooi, uitgebalanceerd belicht, dan is het diagram breed en hoog, maar zonder scherpe pieken. Neigt de 'berg' echter naar de linkerkant, dan geeft dit aan dat er verhoudingsgewijs veel donkere pixels in de foto zitten. Is de plaat erg licht, dan 'leunt' de grafiek juist naar rechts.

Hoeveelheid detail

Maar een histogram vertelt nog meer over een foto. Vaak bestaat het uit een serie pieken. De breedte van de pieken zegt iets over de hoeveelheid detail in de plaat. Het histogram van de silhouet-foto met de bergtop laat zien dat er vrijwel geen -grijze- middentonen zijn. Het zegt ook dat er een forse hoeveelheid vrij lichte tonen zijn met nog redelijk wat detail -de lucht- en dat er veel erg donkere tinten voorkomen. De pieken in dit gebied zijn echter smal en hoog; de zwarte delen hebben inderdaad weinig detail.

Flitslicht

Begint het diagram niet direct bij ‘zwart’ en ligt de ‘berg’ vooral naar rechts, dan is de kans groot dat de foto overbelicht is. Loopt een piek helemaal tot bovenaan het diagram en is het daar afgeknot, dan geeft dit aan dat er in een bepaald bereik geen details meer zitten. Ligt deze piek helemaal aan de rechterkant, dan is ergens op de foto een deel wit uitgebeten. Bijvoorbeeld als gevolg van flitslicht in een weerspiegelend oppervlak of felle zon die net over een mooie gevel schijnt.

Een histogram is als het ware een blauwdruk die weergeeft hoe een plaatje is opgebouwd. Bekijk eens een paar histogrammen op het fototoestel of met een fotobewerkingsprogramma en probeer te begrijpen waarom de diagrammen er zo uitzien.

Regelaartje

Op lokatie vertelt het histogram de fotograaf of de geschoten foto qua belichting goed is of dat hij het opnieuw moet doen met iets andere instellingen. Maar ook tijdens het optimaliseren van het beeld met de computer is het histogram een goede leidraad. Elk fotobewerkingsprogramma heeft een optie om niveaus aan te passen (Engelstalige programma’s gebruiken de term “levels”). Een dergelijke functie toont ook een histogram, met drie schuifjes of regelaars erbij. Het linkse regelaartje bepaalt het zwarte punt, het rechtse het witte en het middelste schuifje regelt de helderheid van de middentonen.

Contrast

Een fletse foto heeft een laag contrast; het verschil tussen de lichtste en donkerste tinten is niet zo groot als mogelijk is. Dit uit zich in het histogram door leegtes links en rechts van de 'berg'; het diagram begint niet direct links/rechts. Wanneer de buitenste schuifregelaars opgeschoven worden tot aan de voet van de ‘berg’ worden de helderheden/tonen opnieuw ingedeeld en over het hele bereik uitgesmeerd. Nu echter wel van diepzwart tot volledig wit, dus veel contrastrijker. De middelste regelaar regelt naar wens de helderheid van het middengebied.
Een onderbelichte foto met een histogram waarvan een deel aan de rechterkant ‘leeg’ is kan op deze manier ook worden bijgewerkt.

Hooglichten

Het aanpassen van de niveaus levert met enige oefening vaak veel winst op. Soms zijn de donkere of juist de lichte delen echter hardnekkig en blijven ze te donker. Gelukkig voorzien de meeste fotobewerkers in een ‘schaduw- en hooglichten”-functie. Bevat een donkere schaduwpartij nog wat beeldinformatie dan kan het oplichten ervan een prachtig resultaat opleveren. Als de schaduwdelen aangepast worden blijft de rest van de plaat intact. Let eens het histogram voor en na deze bewerking.

Echt afgeknotte pieken duiden op afwezigheid van detail. Donkerder -of juist lichter- maken door niveau-aanpassing heeft dan geen zin, de beeldinformatie komt er niet van terug. De “schaduw- en hooglichten”-functie heeft ook altijd wat detail nodig om zijn werk te kunnen doen. Is dit niet voorhanden, dan levert de bewerking alleen maar ruis op en gaat de kwaliteit van de foto alsnog achteruit.

Tekst en foto's: Wessel van Binsbergen. Dit artikel is eerder verschenen in het Reformatorisch Dagblad, een krant voor christenen.

Meer over fotografie en het histogram

Kijk voor meer informatie over fotografie en digitale camera's bij de online fotografie cursus. Er staat op deze site ook een overzicht van foto producten.

Over het histogram is ook informatie beschikbaar. Bijvoorbeeld het artikel over histogram en de bespreking van highkey en lowkey.

Digitaliseren van kunst en schilderijen 

Als je in het bezit bent van waardevolle voorwerpen zoals kunst, antiek, schilderijen of aquarellen, dan is het verstandig om deze objecten te digitaliseren. Wanneer er dan iets mee gebeurt of het kunstwerk wordt gestolen, dan heb je goed fotomateriaal van je waardevolle spullen. Lees alles over de mogelijkheden in het artikel over digitaliseren van kunst en schilderijen in de online cursus fotografie.

Dia's scannen

In dit digitale tijdperk zijn er steeds meer mensen die hun oude dia's scannen en zo digitaliseren. Hiervoor heb je een diascanner nodig. Je kunt het scannen van dia's ook door een gespecialiseerd bedrijf laten doen. Dan betaal je meestal een klein bedrag per dia. Je bent dan wel in één keer klaar met deze tijdrovende klus.

Film maken

Met je smartphone kun je gemakkelijk kleine filmpjes maken. Maar als je van al die losse filmpjes één film wilt maken, wordt het al lastiger. Daar heb je speciale software voor nodig, zoals bijvoorbeeld Pinnacle. Je kunt ook een film maken van een serie foto's. Dan kan gemakkelijk met Picasa van Google.

Fotoshop

Wil je foto's bewerken, dan heb je daar speciale software voor nodig. Je kunt dan kiezen voor Fotoshop of voor een gratis programma zoals als Picasa. Een betaald programma heeft doorgaans meer mogelijkheden en wordt veel door professionals gebruikt. Maar ook gratis software kent steeds meer functies. Als je weinig functies nodig hebt, kun je wellicht met gratis fotosoftware uit de voeten.






Meer over dit onderwerp

Foto opslag onlineFoto opslag en online delen via NAS server
3D foto app3D Photo Creator - 3D foto app voor iPhone en iPad
ReisfotografieReisfotografie - tips voor de juiste uitrusting voor reisfotografie