Cursus fotografie
Cursus fotografie
Belichting
Flitser
Afdrukken foto
Fotobewerking
Foto pimpen en effecten
Foto opslag
Fotowedstrijd 10 tips
Fotografie voor kinderen
Landschap fotograferen
Stilleven en statief
Fotograaf
Digitale foto's
Opleiding fotograaf

Specialisaties
Kinderfotografie
Macrofotografie
Portretfotografie
Urban fotografie
Vogelfotografie
Straatfotografie
Productfotografie

Foto tips
Fotografie tips
Baby foto tips
Scherpe foto's
Groepsfoto maken
Ritme en regelmaat
Beeldvullend - uitsnede
Kleurrijke foto's
Foto vanuit vliegtuig
Vogels fotograferen
Vakantiefoto tips
Fototips zonsondergang
Detailfoto
Fotoshoot tips
Gratis e-book productfotografie
Insecten fotograferen

Bruidsfotografie
Bruidsfotograaf tips
Bruiloft tips
Bruidsreportage tips
Trouwauto huren

Materiaal
Camera lenzen
Filter op camera
Fotostudio apparatuur
Digiscopie en verrekijker
Externe flitser
Fotoprinters vergelijken

Software
Beheer van foto's
iPad app fotografie
Digitaal fotoalbum
Fotoprogramma vergelijken
Zwartwit met Photoshop

Fotografie artikelen
Fotografie overzicht
Sneeuw foto tips
Macro - spiegelreflex
Dynamische compositie
Tegenlicht tips
Evalueren van foto's
Tips fotowedstrijd
Highkey en lowkey
Dieptewerking
Het oog van de fotograaf
World Press Photo
Achtergrond productfoto's
Histogram informatie
Stilleven fotograferen

Foto producten
Foto op linnen / canvas
Fotoverzameling en fotoalbum
Fotoboek op fotopapier
Fotoboeken test

Verdieping
Kleur en kleurenleer

Foto tijdschriften
Foto tijdschriften
Zoom
Photo Digitaal
P/f Professionele Fotografie
Fotomagazine
Focus
Digifotopro
Chip Foto Video
Camera Magazine
Fotaal

Verder kijken
Foto's van cactussen
Foto forum
Fotograaf gezocht
Handboek digitale fotografie
Links over fotografie

Contact
Colofon
Artikel schrijven
Link aanvragen
 
Macrofotografie - insecten
Groene keizersvlieg; foto gemaakt met vergrotingsfactor 3
 
 
 
Macrofotografie - insecten
Foto van een wesp gemaakt met vergrotingsfactor 3
 
 
Macrofotografie - insecten
Kopje van een strontvliegje; foto gemaakt met vergrotingsfactor 8
 
 
 
Macrofotografie - insecten
Slakkendoder; foto gemaakt met vergrotingsfactor 3
 
 
 
Macrofotografie - insecten
Grassprietje met reflecterende druppels; foto gemaakt met vergrotingsfactor 2.
 
 

Fotograferen van insecten

De wereld van insecten is bijzonder gevarieerd. Er zijn grote insecten, maar ook insecten die met het blote oog nauwelijks te zien zijn. Het fotograferen van insecten is erg lastig. Op deze pagina belangrijke tips van Huub de Waard, expert op het gebied van macrofotografie. Zijn specialisme is het fotograferen van insecten.

1. Vergrotingsmaatstaf

Brandpuntsafstand

Bijna alle macrolenzen hebben een vergrotingsmaatstaf van 1:1. Dit betekent dat een insect op brandpuntsafstand van de lens op ware grootte wordt afgebeeld op de sensor van de camera. Het belangrijkste verschil tussen de lenzen is de brandpuntsafstand. Bij een macrolens met een brandpuntsafstand van 60 mm, is de minimale werkafstand rond de  60 mm. Het voordeel van een macrolens met een grote brandpuntsafstand is dat de minimale werkafstand ook groter is, waardoor het mogelijk is op een grotere afstand een insect op maximale grootte te fotograferen.

Tussenringen of balg

Voor een grotere vergrotingsmaatstaf, bijvoorbeeld 3:1, is het noodzakelijk gebruik te maken van een speciale macrolens (Canon MP-E 65 mm/f2.8), tussenringen of een balg. Een close-up lens wil ook wel, maar geeft wel wat kwaliteitsverlies.  De foto van de groene keizersvlieg is gemaakt met vergrotingsmaatstaf 3:1. Dit betekent dat de vlieg 3 maal groter in hoogte en breedte op de sensor van de camera is afgebeeld. Dit wordt ook wel aangeduid door aan te geven dat de foto met vergrotingsfactor 3 gemaakt is.

2. Praktische tips

Macroflitser

Een insect blijft altijd in beweging, ook wanneer het stil op een blad lijkt te zitten. Verder is het vrij kleine scherptegebied afhankelijk van de gekozen diafragmawaarde, het scherptegebied wordt groter naarmate het diafragma kleiner wordt. Door gebruik te maken van een geschikte macroflitser, is het mogelijk de sluitertijd vast in te stellen op 1/200-1/250 sec en in Av-mode te werken waardoor je het gewenste diafragma afhankelijk van de situatie kunt kiezen.

Diffuser

Door gebruik te maken van een voor de flitser geschikte diffuser is het mogelijk het wat harde flitserlicht te verzachten, waardoor het insect fraaier belicht wordt. Door de gekozen sluitertijd is het niet noodzakelijk met een statief te werken. Ondanks gebruik van een diffuser zullen er soms wat overbelichte plekjes in een macro kunnen voorkomen. Door iets onder te belichten is dat meestal wel te voorkomen.

Scherpstellen

Vooral in het begin is het verstandig, de camera automatisch te laten scherpzetten. Een nadeel is echter dat vaak scherp gezet wordt op een punt dat de fotograaf niet in gedachten had. Na wat ervaring opgedaan te hebben kan manueel scherp gezet worden, waardoor een goede controle over het te kiezen scherptepunt mogelijk is.  Wanneer gebruik gemaakt wordt van tussenringen, een balg of de Canon MP-E 65 mm is scherpzetten met de hand noodzakelijk omdat het automatisch scherpzetten niet meer werkt. Manueel scherpstellen wordt dan soms topsport. De foto van de wesp is gemaakt terwijl de wesp bleef lopen. Het was vrij lastig om onder die condities toch een scherpe foto van het kopje te maken.

3. Benaderingswijze

Langzaam naderen

De facetogen van een insect vormen een mozaïek beeld van de omgeving dat uit lichte en donkere gekleurde stippen bestaat. Door de snelle verandering in het mozaïekpatroon is een insect uitstekend in staat beweging te onderscheiden. Stilstaande of langzaam bewegende voorwerpen vallen echter nauwelijks op. Door heel langzaam een insect te naderen, is het mogelijk om een insect tot op een paar centimeter frontaal van voren te naderen. De foto van het kopje van het strontvliegje is op een afstand van circa 4 cm gemaakt.

Zonlicht

Let altijd wel even op de stand van de zon. Nader het insect zodanig, dat je schaduw niet voor je valt. Indien je schaduw over het kopje valt, ziet een insect meteen dat er iets op hem afkomt. Ook reflecties van zonlicht op de lens spelen regelmatig voor spelbreker.

4. Compositie en kleur

Insecten blijven meestal maar een beperkte tijd zitten wanneer je flitst. Om optimaal gebruik te maken van de tijd dat een insect stilzit, is het belangrijk al een geschikte compositie in gedachten te hebben voordat je afdrukt.

Kleur en flitser

Een bijkomende complicatie is dat bij gebruik van een flitser alleen licht terug ontvangen wordt van delen van de omgeving vlak bij het insect. Soms kan een zwarte achtergrond erg fraai staan, maar meestal zijn composities met frisse kleuren veel aansprekender.

Compositie

Let er ook op dat het insect niet te centraal staat, vaak levert toepassing van de gulden snede regel spannende macro’s op. Bij de foto van het slakkendoder vliegje is het kopje op 2/3 van de breedte en de hoogte geplaatst. Ook het experimenteren met andere composities levert soms de meest verrassende resultaten op.  De foto’s bij dit artikel laten voorbeelden van mogelijke composities zien.

5. Macroseizoen

Bij het fotograferen van insecten ben je gebonden aan de tijd van het jaar dat er insecten in de natuur voor komen. Na een vrij zachte winter is het soms al mogelijk om in maart de eerste grote insecten te fotograferen.  In oktober zijn de meeste grote insecten verdwenen. Insecten met een grootte van een paar millimeter verschijnen eerder en verdwijnen later in het jaar. Het vastleggen van zulke kleine insecten vereist wel het werken met grotere vergrotingsfactoren. Persoonlijk maak ik insectenmacro’s van begin maart tot eind november.

Druppels en ijs

Gelukkig zijn er buiten het insectenseizoen nog gelegenheden genoeg om macro’s te maken. Vanaf december tot eind maart is het met een beetje geluk mogelijk om macro’s van druppels en ijskristallen te maken. De foto van het grassprietje met reflecterende druppels is in november gemaakt.

Tekst en foto’s zijn van Huub de Waard. Meer van zijn werk is te vinden op Huubdewaardmacros.com.

Fotografie workshops voor kinderen

Er is een speciale organisatie die fotografie workshops voor kinderen organiseert: Kidzklix. De vrijwilligers van Kidzklix zijn natuurfotografen die hun passie voor de natuur en voor fotografie over willen brengen op kinderen. Ze verzorgen fotografie excursies in de natuur voor het onderwijs en voor kinderdagverblijven. Je kunt hen ook inhuren voor bijvoorbeeld kinderfeestjes of andere bijeenkomsten. Natuurbeleving en fotografie zijn heel goed te combineren en dat willen deze fotografen al vroeg aan kinderen leren.






Meer over dit onderwerp

FototasFototas: uw camera veilig meenemen in een fototas
Nikon D7100Nikon D7100 digitale camera review
Foto op aluminiumFoto op aluminium afdrukken - foto op aluminium bestellen