Cursus fotografie
Cursus fotografie
Belichting
Flitser
Afdrukken foto
Fotobewerking
Foto pimpen en effecten
Foto opslag
Fotowedstrijd 10 tips
Fotografie voor kinderen
Landschap fotograferen
Stilleven en statief
Fotograaf
Digitale foto's
Opleiding fotograaf

Specialisaties
Kinderfotografie
Macrofotografie
Portretfotografie
Urban fotografie
Vogelfotografie
Straatfotografie
Productfotografie

Foto tips
Fotografie tips
Baby foto tips
Scherpe foto's
Groepsfoto maken
Ritme en regelmaat
Beeldvullend - uitsnede
Kleurrijke foto's
Foto vanuit vliegtuig
Vogels fotograferen
Vakantiefoto tips
Fototips zonsondergang
Detailfoto
Fotoshoot tips
Gratis e-book productfotografie
Insecten fotograferen

Bruidsfotografie
Bruidsfotograaf tips
Bruiloft tips
Bruidsreportage tips
Trouwauto huren

Materiaal
Camera lenzen
Filter op camera
Fotostudio apparatuur
Digiscopie en verrekijker
Externe flitser
Fotoprinters vergelijken

Software
Beheer van foto's
iPad app fotografie
Digitaal fotoalbum
Fotoprogramma vergelijken
Zwartwit met Photoshop

Fotografie artikelen
Fotografie overzicht
Sneeuw foto tips
Macro - spiegelreflex
Dynamische compositie
Tegenlicht tips
Evalueren van foto's
Tips fotowedstrijd
Highkey en lowkey
Dieptewerking
Het oog van de fotograaf
World Press Photo
Achtergrond productfoto's
Histogram informatie
Stilleven fotograferen

Foto producten
Foto op linnen / canvas
Fotoverzameling en fotoalbum
Fotoboek op fotopapier
Fotoboeken test

Verdieping
Kleur en kleurenleer

Foto tijdschriften
Foto tijdschriften
Zoom
Photo Digitaal
P/f Professionele Fotografie
Fotomagazine
Focus
Digifotopro
Chip Foto Video
Camera Magazine
Fotaal

Verder kijken
Foto's van cactussen
Foto forum
Fotograaf gezocht
Handboek digitale fotografie
Links over fotografie

Contact
Colofon
Artikel schrijven
Link aanvragen
 
camera scherp foto kleur markt kruidenier
Een bonte verzameling kleur zorgt voor een levendig en druk plaatje. De oranje en rode tinten trekken direct de aandacht.
 
foto camera blauw kleur kleurgebruik
De drie basiskleuren bij elkaar. Blauw prikkelt het oog het minst, rood het meest. Hier werkt rood de compositie eigenlijk tegen.
 
rood foto camera fotografie kleurgebruik kleur
Een monochrome plaat heeft naast zwart en wit slechts één extra kleur. Deze trekt de aandacht van de kijker onmiddellijk naar zich toe.
 
foto camera fotografie kleur winter kleurgebruik
Een winterlandschap heeft van zichzelf vaak weinig kleur. De waterige ochtendzon maakt het net wat warmer en vriendelijker.
 
 

Kleurrijke foto's

Bewust kleurgebruik sterke troef voor aansprekende foto

Honderdvijftig jaar geleden maakte George Maxwell een foto. Er stond niet veel bijzonders op, slechts een stuk lint met Schotse ruiten. Toch is de plaat ondertussen beroemd, omdat het de eerste kleurenfoto is. Anderhalve eeuw later is kleur niet meer weg te denken uit de fotografie. Het is zo vanzelfsprekend, dat men soms naar zwart-wit teruggrijpt voor een opvallende plaat. Terwijl goed kleurgebruik een compositie vaak flink versterkt. Tijd om kleur te bekennen.

De mens leidt een kleurrijk bestaan. Los van een rustige of juist hectische levensstijl spelen kleuren een grote rol in ons leven. Ze beïnvloeden ons handelen; een automobilist die een groen verkeerslicht ziet, geeft onbewust wat gas bij. Maar bij het zien van plots oplichtende, rode lichten trapt hij instinctief op de rem. Aardbeien worden pas geplukt als ze rood zijn en niemand kiest de meest groene banaan van een tros. Kleur heeft ook veel te maken met gevoel. Interieurontwerpers gebruiken voor slaapkamers vaak een blauwtint, omdat het kalmte en rust uitstraalt. Maar een verliefde jongeman kijkt wel uit om een meisje een bos blauwe ruikertjes te geven. Bij een liefdesverklaring horen rode bloemen. Weten wat kleur met mensen doet is niet alleen interessant voor een psycholoog. Het helpt de fotograaf om platen te schieten die mensen aanspreken.

Kegeltjes

Op ons netvlies dragen kegeltjes zorg voor het waarnemen van kleur. Daarvan zijn er drie soorten: één voor het waarnemen van rood, één voor groen en één voor blauw. In principe kan ons oog alleen deze basiskleuren echt registreren. Gelukkig werken de kegeltjes goed samen. Een gele auto prikkelt zowel de rode als de groene kegeltjes. De hersenen leggen deze kleurlagen als het ware over elkaar. Hierdoor ontstaat de indruk dat de auto geel is. Op gelijke wijze mengt de digitale camera met RGB-beeldchip een schier oneindige hoeveelheid kleuren bij elkaar. De kegeltjes zijn niet evenredig over de drie types verdeeld. Slechts een tiende registreert blauw, een veel groter deel groen, maar het leeuwendeel is voorbehouden aan rood. Rood prikkelt dan ook letterlijk het meest de zintuigen. Vandaar dat het vaak als alarmkleur dienstdoet. In een foto springt het er ook direct uit. Is het onderwerp van een foto rood, dan ondersteunt dit de compositie. In andere gevallen leidt het rood af van het hoofdonderwerp en doet het afbreuk aan de plaat.

Groen is qua gevoeligheid een goede tweede. Toch knalt het niet zo als rood. Kleurkenners beweren zelfs dat groen kalmeert. Men associeert het met weidse velden en bossen. Het is de kleur die in de natuur het meest voorkomt. Omdat de basiskleur blauw het oog het minst prikkelt, stoort het niet snel op een foto. Sterker nog, diepblauwe luchten werken juist ruimtelijk en creëren dieptewerking. De (additieve) mengkleur geel springt er wel direct uit. Het fungeert daarom vaak als waarschuwings­kleur. Net als bij rood geldt voor geel dat er maar weinig van nodig is om toch de aandacht van de kijker te trekken.

Complementair

Felle kleuren brengen leven in de brouwerij. Reclamebureaus maken gretig gebruik van deze wetenschap. Afdrukcentrales schroeven om dezelfde reden het contrast van consumentenfoto’s graag omhoog. Professionele fotografen zijn een stuk terughoudender. Ze weten dat teveel kleur een zorgvuldig opgebouwde compositie kan verstoren. Een stilleven wint daarom aan zeggingskracht als er rustige, secundaire tinten worden gebruikt. Paars, bruin en pastelkleuren zorgen voor rustieke beelden. Bij goed gebruik leiden primaire kleuren niet per definitie tot een schreeuwerig geheel. Tussen kleuren die dicht naast elkaar op de kleurcirkel liggen, heerst een zekere harmonie. Een verzadigde kleur groen en diepblauw vormen een rustgevende combinatie. Herfstkleuren vormen ook een eenheid: de kleuren rood, oranje, bruin en geel liggen tegen elkaar aan.

Complementaire kleuren liggen tegenover elkaar op de kleurcirkel. Een paar tegengestelde kleuren geven een foto veel contrast en spanning. Een plaat met harmonieuze herfstkleuren is prachtig, maar een felblauwe lucht (complementair aan geel) maakt het beeld nog veel sterker. Knalrode klaprozen tegen een groene achtergrond vormen ook een set natuurlijke, tegengestelde kleuren.

Monochroom

De meeste kiekjes zijn polychroom; ze bestaan uit meerdere kleuren. Het andere uiterste is een zwart-witplaat. Monochrome foto’s bewandelen de middenweg; slechts één kleur speelt een rol van betekenis. Dit principe is populair tijdens de nabewerking; met de computer verwijdert men alle kleuren, die niet in een bepaald spectrum vallen. Portretfotografie gebruikt deze techniek met verve om de nadruk te leggen op knalrode lippenstift of een rode roos. Een ander, bekend monochroom-thema is dat van gele taxi’s in een verder zwart-wit afgebeelde straat.

Sneeuw fotograferen

Een sneeuwlandschap biedt een uitgelezen kans om te experimenteren met een beperkt kleurenpalet. Een grauwe winterwereld is van zichzelf bijna zwart-wit. Komt er een klein beetje kleur in beeld, dan krijgt dit direct alle aandacht. Denk bijvoorbeeld aan een wandelaar met felgekleurde jas. In situaties waarin vrijwel geen kleur aanwezig is, maakt ook een kleurzweem een groot verschil. Camera’s maken sneeuwplaatjes vaak wat blauw. Een laagstaand, geel zonnetje maakt de foto gevoelsmatig warmer en vriendelijker. Komt de zon niet te voorschijn, dan biedt beeldbewerkingssoftware de mogelijkheid om het effect na te bootsen. Pas de kleurbalans aan ten gunste van rood en geel, of leg een gele kleurlaag over het origineel.

Tekst en foto's: Wessel van Binsbergen. Dit artikel is eerder verschenen in het Reformatorisch Dagblad, een krant voor christenen.

Kleurenleer

Meer over kleuren en kleurenleer leest u in de basiscursus fotografie.

Foto's laten afdrukken? Wees creatief en krijg korting!

Een beetje hobbyfotograaf heeft al gauw honderden of duizenden foto's op de harde schrijf van de computer staan. Deze foto's zijn natuurlijk niet allemaal van dezelfde kwaliteit, maar toch zitten er waarschijnlijk nog een flink aantal pareltjes tussen. Deze foto's verdienen het om afgedrukt te worden.

Dat is leuk, maar wanneer je veelvuldig je foto's laat afdrukken, kan het behoorlijk prijzig worden. Gelukkig is er dan nog het internet waar je na een beetje zoeken altijd wel ergens een leuke korting kan vinden. Lees in dit artikel meer over creatieve tips en kortingsacties.

Meer over kleuren en kleurenleer

In dit artikel lees je alles over kleur en kleurgebruik bij natuurfotografie.
Hoe maak je kleurrijke foto's en ga je bewust om met kleuren in fotografie?
Met de juiste instelling van witbalans heb je zuivere kleuren op je foto's.
Wil je echt de diepte in, lees dan het artikel over kleur en kleurenleer.






Meer over dit onderwerp

TeleobjectievenTeleobjectieven - o.a. Canon, Nikon, Minolta, Olympus, Sigma, Tamron, Raynox.
KerstkaartenKerstkaarten - wenskaarten winter vogelfoto's
CompactcameraCompactcamera of spiegelreflex camera kopen?